Çocuk Oyunlarımız
BEŞ TAŞ OYUNU
Birden fazla kişiyle oynanır.Beş tane yuvarlak taşla oynanır.Oyunun aşamaları şöyledir. A. Birler: Taşlar serbest yere bırakılır. Ebe yerdeki taşlardan uygun olanını seçer. Seçtiği taşı havaya atar. Her attığında yerden bir taş alıp havaya attığı taşı yakalar. Yerdeki taş bitinceye kadar işlem devam eder. Eğer havaya attığı taşı kapamaz veya yerden almak istediği taştan başka taşa dokunursa oynama hakkını arkadaşı kazanır.B. İkiler: Taşlar yere bırakılır. Taşların içinden uygun olanı ele alınır. Yerdeki taşlar ikişerli olarak alınmaya çalışılır.C. Üçler: Taşlar yere atılır taşın biri tekli olarak ele alınır. Diğer üçü tek seferde alınmaya çalışılır. D. Dörtler: Taşlardan uygun olan bir tanesi havaya atılır. Yerde kalan dört taş bir seferde alınmaya çalışılır.F. Dedeler(beşler): Taşlar yere atılır. Başparmak ve şahadet parmağının arası açılarak bir kale görüntüsü verilmeye çalışılır. Oyuncu yerden bir tane uygun taşı eline alır. Rakip oyuncu en son parmağın arasından geçecek taşı seçer. Bu taş diğer taşların parmaklar arasından geçirilmesine engel olacak taştır. Oyuncu eline aldığı taşı havaya atar. Havaya attığı esnada yerdeki taşı kaleden geçirmeye çalışır. Bunun için iki hakkı vardır. Birinci seferde taşı düzeltir. İkinci seferde taşı parmakları arasından geçirir. Eğer bu esnada taşı başka bir taşa çarptırır veya havaya attığı taşı kapamazsa hakkını rakip oyuncuya verir. Tüm bunlardan sonra oyunun final bölümüne geçilir. Taşların tamamı avucunun içinde hafifçe yukarı doğru atılır ve avucun tersiyle taşlar tutulmaya çalışılır. Avucunun tersinde en çok taş kalan oyuncu oyunu kazanır.
UZUN EŞEK OYUNU
Bir yastık ve en az 4 oyuncu ile oynanır.
Biraz tehlikeli olmasına karşın köyümüzde nesillerdir en popüler
oyunlardan biridir. Erkek çocukların rağbet ettiği bir oyundur ve açık havada
grup şeklinde oynanır.Oyuncular iki gruba ayrıldıktan sonra hangi grubun yatacağına, hangi grubun
atlayacağına karar verilir. Yatacak takım yastığın önüne dizilir. İlk baştaki
oyuncu eğilerek kafasını yastığa dayar ve arkasındakiler de bir öncekinin
bacaklarından tutarak eğilir. Oyuncular atlarken “uzun eşşek gaba gaba döşşeeek” “minder gibi”diye bağırırlar ve eşeğin üzerine bindikten sonra sürtünemez, ayaklarını
dolayamazlar. Eşek çökerse atlayan grup tekrar atlar, atlayanlardan birinin ayakları yere
değerse yatan grup atlama hakkı kazanır. Eğer tüm grup elemanları başarılı bir
şekilde eşeğe binerse, atlayanların en önündeki kişi “tek mi çift mi” deyip
parmaklarıyla 1 veya 2 gösterir ve eşeğin en arkadaki oyuncusu tahmin eder.
Bilirse atlama hakkı el değiştirir.
TAHTALI SOBİYE
Genel anlamda bilinen saklanbaç oyunudur.Fakat temel farkı sobelenecek yerin duvar yada sert bir zemin değil terazi şeklinde dengede duran ve üzerinde 7 bir tarafta 7 bir tarafta yaklaşık 14 er cm uzunluğunda çubuklar bulunan takriben 50 cm uzunluk ve 10 cm kalınlıktaki tahta olmasıdır.
Oyun en az 3 kişi ile oynanır.
Tarafsız bir kişi yumulacak kişiyi(ebeyi) tespit için eline leblebi büyüklüğünde bir taş alır taşı ve boş olan diğer elinin işaret parmağını v e baş parmağını birleştirir taşlı tarafta taşı bu iki parmağın arasına sıkıştırarak oyunu oynayacak kişilere karşu elini yukarıya kaldırır.iiiilllik der.Bunu kabul eden oyuncular aaatık der.sonra avucunu sıkar ve elini arkasına götürür taşı eller arasında değiştirir.Sonra yumruk şeklinde öne uzatır ve oyunu oynayacak kişilerin seçmesini bekler.Oyunu oynayacak kişiler kendi kriterlerince biR tarafı seçer.Amaç taşlı eli seçmemektir.Boş eli bulan ebe olmaktan kurtulur eğer taşlı eli bulan birden fazla ise tekrar taşlı eli seçenler arasında bu işlem tekrarlanır.Neticede ebe bulununca herkes saklanmak üzere dağılır bu esnada ebe tahtayı yerden yüksekte sivri bir zeminde çubuklar ile denge kurmaya çalışır.Denge kurulunca 10 20 30 40 50 çanağ çölmeğ dünden belli.gaçan gaçar gaçmeyen yakalınır der ve saklananları aramaya kovulur.Bulabildiklerinin ismini ve yerini sesli telafuz ettikten sonra koşarak dengede duran tahtaya tükürür.Bu esnada adı yeri
Seslenilen kişi hızla bu tükürme olyından evvel tahtayı yıkmak için harekete geçer bazen haddi aşan tehlikeli şekilde karşıdan odun ile bunu yapmaya çalışır neticede eğer deviremez ise ilk ebelenen kişiyi kurtarmak için herkes görünmeden ve sobelenmeden tahtayı yıkmaya çalışır eğer tahta yıkılabilirse ilk sobelenen kurtulmuş olur ve ebe yeniden çıbukları dizer ve en başta olduğu gibi her şeyi baştan alır.Oyun bu şekilde devam eder.
ÇOBAN OYUNU
Eski bir Yörük Türkmen Oyunudur. Oyun En az 5 Kişi ile oynanır.En kıdemli kişi Çoban Olur Çoban eline Arpa oyununda olduğu gibi mendili hafif sertlikte topuz yapıp bir ipe bağlar,Daha sonra oyuncular koyun çoğunlukta olacak şekilde 2 kısma ayrılır.Birinci kısım Kurtlar ikinci kısıma Koyunlar denir.
Kurt olanlar koyun olanların başına değmeye çalışır koyunlar çobanın himayesinde bundan korunmaya çalışır .Bu esnada Çoban Sürüsüne yaklaşan kurtları savmak için olanca sertliği ile elindeki ipe bağlı mendil ile kurtlara vurur.Kurtlar eğer koyun olanların başına dokunabilirse koyun osaatten sonra kurt sürüsüne katılır ve kurt haline gelir.Dolayısıyla koyunlar tükendiğinde çobanın mesleği elinden alınıp başka bir kıdemli çoban olup oyun yeniden taksim edilir ve böylece devam eder.Bazı türlerinde çoban sayısı üçe kadar çıkarılabilir.Böylece kurtlardan daha iyi korunulmuş olup oyun daha zevkli olur.Bu oyun nekadar kalabalık olunursa o kadar eğlenceli olan bir oyundur.
SOBİYE
Genelde bilinen saklanbaç oyunudur ebe seçimi şu şekilde olur. Oyun en az 3 kişi ile oynanır.
Tarafsız bir kişi yumulacak kişiyi(ebeyi) tespit için eline leblebi büyüklüğünde bir taş alır taşı ve boş olan diğer elinin işaret parmağını v e baş parmağını birleştirir taşlı tarafta taşı bu iki parmağın arasına sıkıştırarak oyunu oynayacak kişilere karşu elini yukarıya kaldırır.iiiilllik der.Bunu kabul eden oyuncular aaatık der.Sonra avucunu sıkar ve elini arkasına götürür taşı eller arasında değiştirir.sonra yumruk şeklinde öne uzatır ve oyunu oynayacak kişilerin seçmesini bekler.Oyunu oynayacak kişiler kendi kriterlerince bi tarafı seçer.Amaç taşlı eli seçmemektir.Boş eli bulan ebe olmaktan kurtulur eğer taşlı eli bulan birden fazla ise tekrar taşlı eli seçenler arasında bu işlem tekrarlanır.Ebe duvara dirseklerini birleştirerek gözünü yumuk vaziyette dayar. 1 den 50 ye kadar sayar ve son rakamda 50 çanağ çölmeğ dünden belli.gaçan gaçar gaçmeyen yakalınır der ve saklananları aramaya kovulur.Bulabildiklerinin ismini ve yerini sesli söyler ve gözünü yumduğu ve dirseklerini dayadığı duvara elini değdirerek sobeler. İlk sobelenen kişi ebe adayı olup diğer arkadaşları onu kurtamaya çalışırlar.Eğer ebeden önce bu duvara değebilirlerse(sobelerse) ebe yumulmaya(ebe olmaya) devam eder.(eğer ebe sobelediği kişinin adını yanlış söylerse yanlış sobelenen kişi avazı çıktığı kadar “Çıkın leeeeyn çanak çömlek patladeeev” yada “Gazan boklandeeeev “diye faveran edilir) baştan tekrar 50 ye kadar sayar ve bu bütün herkesi bulup buldukları kişilerden evvel duvara temas edinceye kadar sürer.
KAYRAK
Bu oyun iki veya daha fazla kişiyle oynanır. Bir yassı(kayrak)
düzgün küçük taş gereklidir ve yere sek sek alanı türüne göre dikdörtgen yada kare şeklinde bölümler halinde çizilir.Oyunun amacı taşı sek sek alanında
çizgilere değmeden dolaştırmaktır. Tabi oyuncuda çizgilere basmamalıdır. Başlarken, önce taş elle 1 nolu bölmeye atılır. Tek ayakla hem sekilir hem de taş bir sonraki bölmeye
sürülür.son bölmeden geri dönülerk başa sek sek yaparak taş tekrar geri getirilir.
Daha sonra ikinci bölmeye atılır ve aynı şekilde oynanır. Eğer taş çizgiye değerse, ayakla çizgiye basılırsa veya çift ayakla basılmayacak yere basılırsa kural hatası olur ve ikinci oyuncu oyuna
başlar. Oyuncular kendine sıra gelince oyuna kaldığı sayıdan devam eder. 5
bölümden sonra oyunu bitiren birinci olur.Sumalar denilen gözü yumuk bütün bölümleri çizgiye basmadan usulune göre yürür ve aynı şekilde geri döner.sonra en başta arkasına dönüp eldelik(her oyuncunun özel kullandığı yassı düzgün taş)taşı arkaya bölümlerden birisinde kalması için fırlatır taşın kaldığı bölüm o oyuncunun dallesidir.Dalle kimin ise o oyuncu oyunda o bölümde 2 ayak üstünde dinlenme yapabilir.Eğer sumalardan sonra(göz kapalı gidip gelme) eğer taşı her hangi bir bölüm içinde tutamaz ise tutuncaya kadar devam eder.Tuttuğu yere dalle denir ve rakip oyuncu oyun esnasında dalle denile ve içine çarpı atılan bölümü teğet geçer.Sumaradan sonra sırasıyla 1,2,3,4 bütün bölümlere dalle(dalya) yaparak ilk bitiren birinci olur.Kayrak oyununun türü çok olmakla birlikte genelde yukarıda anlatıldığı yöntemler kullanılarak köyümüzde oynanır.
ORTADA TOP KAPTIRMACA
Köyümüzde popüler çocuk oyunlarından birisidir.
En az Üç kişiyle oynanıp, bir kişi ortada ebe
olup, kenardakiler topu birbiri arasında dolaştırır ortadaki kişi de topu yakalamaya çalışır.Eğer ebe topu kapabilirse top kenardakilerden en son kime temas etmişse o ebe olur.Oyun bu şekilde devam eder.
KÖREBE
En az 3 kişi ile oynanır.Göz bağlama oyunu da denir.Körebe gözleri bağlı olan
ebenin öteki oyunculardan birini yakalaması ve yakaladıktan sonra da
ismini doğru söyleyebilmesine dayanır.Yakalanan ve ismi ebe tarafından doğru söylenilen oyuncu yeni ebe olur.
KİBRİT OYUNU
İki kişi ile oynanır.Oyun Malzemesi dolu kibrit kutusudur. Dolu Kibrit kutusu, baş ve işaret parmakları ile tutularakdöndürülüp havaya atılır. Kutu dik gelirse 10 puan yan kısmı üzerine gelirse 5puan alınır. Dik ve yan gelmeden düşerse hak karşı tarafa geçer. En çok puan
toplayan oyunu kazanır.
EL KIZARTMACA
İki kişilik bu oyun “El Kızartmaca” ya da “Şap Şap” olarak
da bilinir.Bir çeşit refleks oyunudur.Hararetli bir oyunun sonunda eller oyunun
adına yakışan bir renk alır.Oyuncular karşılıklı yerlerini aldıktan sonra biri ellerini avuçları yukarıgelecek şekilde öne doğru uzatır.Diğeriyse ellerini avuçları aşağı gelecek
şekilde arkadaşının elleri üzerine koyar.Elleri altta olan oyuncu sağ, sol ya da
her iki elini aniden çekerek arkadaşının elinin üzerine vurmaya
çalışır.Vurabilirse,oyuna aynı şekilde devam edilir.Iskalarsa, ellerini üste
koyar ve vurma sırası diğer oyuncuya geçer.Amaç karşı tarafını elini mosmor hale getirmektirJ
GAYIŞ GIZDI
Bu oyunda malzeme olarak bir adet deri kemer gerekmektedir.En az üç kişi ile oynanır.Öncelikle ebe seçilir sonra herkes gözünü kapatır ebe ise kemeri bir yere saklar.Oyuncularkemeri bulmaya çalışırlar.Kemeri bulan çevredekilere çaktırmadan kemeri yavaşça eline dolar ve kemeri arayan diğer arkadaşlarının sırtına vurur.Olayı fark eden kaçar ama geç kalıp fark edemeyen birkaç kemer darbesi alır.Oyun da çeviklik esastır.Herkes dağılınca ve kemeri bulanın artık birini yakalama imkanı kalmadığı anlaşıldığında kemeri bulan evvelce olduğu gibi kemeri saklar diğer oyunculat tekrar kemeri aramaya koyulur, bulmaya çalışır .Aksiyonu ve heyecanı bol bir oyundur.
DEVE CÜCE
Grup halinde oynanır. Bir kişi ebe olur. Deve diyebağırınca herkes ayağa kalkar, cüce diye bağırınca herkes yere çöker. Ebebunları ardarda ve hızlı şekilde karışık olarak söyler. Ebenin talimatlarınauymayan yanar ve oyundan çıkar. En son kalan oyunu kazanır ve ebe olur.
ARPA OYUNU
Oyun çıkmaz sokaklar, apartman aralarındaki dar bahçeler
gibi sınırlı alanlarda oynamak için birebirdir. Bu oyunu oynayacak çocuklar
aralarında bir ebe seçerler veya aralarından en büyüğü ebe olur. Ebe eline bir
mendil alır ve bu mendili topuz haline getirir uzunca bir iple bağlar, ipi tutan oyuncu nelerden yada nesi var diye sorar, ebe herhangi bir hayvanın tarifini yapar;
Kasa kasa var
Ayakları var
Kuyruğu var
Tüyleri var gibi
Hayvanın tarifi yaptıktan sora, elindeki mendili karşısında dizilen oyunculara
tek tek vererek tarif ettiği hayvanın ismini sorar, oyunculardan herhangi biri
bilirse mendil ona verilir, diğer çocuklar kaçışmaya başlarlar. Mendil elinde
olan oyuncu da onları kovalar ve mendille vurmaya çalışır. Vurulan oyundan
çıkar. Oyunun ebesi bu ara “buğday buğday” derse elinde mendil olan oyuncu diğer
oyuncuları vuramaz. Ancak ebe “Arpa çarpa” dediğinde vurabilir. Bu oyunda ebenin
rolü büyüktür. Elinde mendil olan oyuncu diğer oyunculardan birini yakalayıp tam
vuracağı sırada ebe “Buğday buğday” yahut diğer oyuncular elinde mendil olan
oyuncuya yaklaştıklarında “arpa çarpa” diyerek oyunu hareketlendirir. Vurulmadan
en sona kalan ebe olur.
YERDEYİM OYUNU
Genellikle geniş alanlarda oynanır. Öncelikle etrafa yassı yuvarlak taşlar yerleştirilir.her oyuncu bir taşın üstüne çıkar.Ebe diğer oyunculara göre ortada bir yerde durur. Oyuncular ebeye yakalanmadan, birbirleriyle sürekli yer değiştirmeye çalışırlar. Bu değiştirme sırasında ebeye yakalanan oyuncu kalesini kaybeder ve kendisi ebe olur. Oyuncular, sözde yer değiştiriyormuş gibi hareket edip ebeyi yanıltabilir.Bu oyun çok zevklidir.Eskiden köyümüzde şu anda garaj olarak kullanılan alanda bulunan rahmetli hacelinin fabrikasının üstü bu oyun için muazzam bir saha idi.
İSTOP OYUNU
İstop’ta oyuncular bir daire oluşturur. Oyunu başlatmak için oyunculardan biri ebe olur. Ebe, oyunculardan birinin adını söyleyerek topu havaya atar.Top yere düşerken, adı söylenen oyuncu topu havada yakalarsa, başka birinin adını söyleyerek topu yeniden havaya atar. Topu havada tutamayan oyuncu, topu yerden eline aldığında “İstop!” diye bağırır. Kaçışan oyuncular “İstop” dendiği anda oldukları yerde durmak zorundadır.Bu durumda ebe, duran oyunculardan birini topla vurmaya çalışır. Vurulan oyuncu bir puan kaybeder ve ebe olur. Üç kere vurulan kişiye bir ad takılır.Ve oyuna o adı ile devam eder. Top atılırken gene aynı isim söylenir.
üç kez vurulan kişiye ise ayrıca bir ceza verilir.Oyuncunun bir eşyası saklanır ve oyuncu o eşyayı ip uçları ile bulur.Oyuncu eşyaya yaklaşınca sıcak uzaklaşınca soguk denir.Ve böylece oyun devam eder.
İSİM ŞEHİR OYUNU
Önce bir tablo çizilir bu tabloya İsim, şehir, bitki, hayvan, eşya, artist ve sonuna notT bölümü yazılır ve bir kişi içinden alfebeyi sayar yanındaki kişi ona dur değince sayan kişi durur kaldığı harfi söyler bununla ilgili İsim, şehir bitki hayvan eşya artist bulunur doğru bulana 10 puan gelir hepsini bilen 60 puan alır.Okullarda oynanan popüler çocuk oyunlarından birisidir.
BİRDİR BİR OYUNU
Birdirbir Oyunu”nda oyunculardan biri ebe olur ellerini dizlerine koyarak eğilir ve öbür oyuncuların üstünden atlayacağı bir kambur oluşturur.Atlayan her çocuk birdir bir diyerek atlar ve birler bitmiş olur sonra ebe tekrar eğilir ve atlayanlardan ilki usta olur usta derki ikidir iki ,üçtür üç,dördüm tükrük(eğilen çizgi çizer atlayan herkes atlama esnasında havada tükürerek tükürüğünü bu çizgiyi geçirmeye çalışır geçiremeyen ebe olur),beşim pes,altım oturak(Atlayan her kişi hafif oturarak eğilenin üzerinden atlar),yedim yepmek(Atlama esnasında her iki elin avuç içi ile hafifçe eğilenin beline vurulur),sekizim seksek(atlayan herkes tek ayak üstünde diğer tarafta olmak zorundadır herkes atlayınca ebe tüm oyunculara çevreyi dolaştırırıve değişik yerler çıkarır sonra oyun alanına getirir başarısız olan yani ayak değiştiren yada iki ayağı üzerine basan ebe olur),dokuzum tokmak(Atlarken hafif yumrukla atlayıcılar eğilenin beline vurur.,onbirim yağlı börek(atlayanlar eğilenin kazağını yada tişörtünü sıyırıp beline tokat atar) onikim tosmadan geçmekdir(Eğilen biraz yüksek eğilir atlayanlar eğilene hiçbir şekilde temas etmeden atlamaya çalışır atlayamayan ebe olur). … Oyun böyle devam eder.Oyunu kuralları çerçevesinde yapamayan ebe olur.
YAĞ SATARIM BAL SATARIM OYUNU
Yağ satarım oyununda önce bir ebe belirlenir. Oyuncular yüzleri daire içine dönük dönük halka oluşturacak biçimde yere otururlar. Ebe bir mendilin ucunu düğümleyerek eline alır. Bunu arkasında saklayarak halkanın çevresinde dolaşmaya başlar. Bu sırada da oyuna adını veren şarkıyı söyler:
Yağ satarım, bal satarım,
Ustam öldü, ben satarım.
Ustamın kürkü sarıdır.
Satsam 15 liradır
Zam-bak Zum-bak
Dön arkana iyi bak.
Dolaşırken mendili belli etmeden oyunculardan birinin arkasına yere koyar. Arkasına mendil bırakılan oyuncu, bunun farkına vardığı anda mendili alarak ebeyi kovalamaya başlar.
Ebe, yakalanmadan onun yerine oturursa, mendili alan çocuk ebe olur; yakalanırsa, oyun aynı ebeyle devam eder.
GUVERCiN TAKLASI
Bu oyun 4′er kişilik iki takımla oynanır. Ebe takımından 2 kişi
birbirlerine arkaları dönük olarak dururken diğer ikisinden biri ön tarafa
diğeri arka tarafa olmak üzere kafalarını ayakta duran arkadaşlarının
bacaklarının arasına sokarlar. Diğer takımın oyuncuları önde yarı yatık duran
oyuncunun sırtına ellerini koyarak, ayakta duran bellerini aralamış oyuncuların
arasından takla atarak arkadaki oyuncunun üzerinden yere inerler. Yatan ve
ayakta duran oyuncular, atlama yapan oyuncuları engelleyici harekette
bulunamazlar. Bulunurlarsa, atlayış yinelenir. Oyunculardan biri taklayı
atamazsa tüm takım olarak, diğer takımın yerine geçer. Oyun aynı şekilde devam
eder.
ŞEBGEN
Oyun en az 3 kişi ile oynanır. Önce yassı(kayrak)yedi adet küçükten büyüğe doğru üst üste dizilmek üzere taşlar bulunur.sonra herkes elma büyüklüğünde eldelik adı verilen taşı seçer.Sonra ebe seçimi yapılır.
Tarafsız bir kişi yumulacak kişiyi(ebeyi) tespit için eline leblebi büyüklüğünde bir taş alır taşı ve boş olan diğer elinin işaret parmağını v e baş parmağını birleştirir taşlı tarafta taşı bu iki parmağın arasına sıkıştırarak oyunu oynayacak kişilere karşu elini yukarıya kaldırır.iiiilllik der.Bunu kabul eden oyuncular aaatık der.sonra avucunu sıkar ve elini arkasına götürür taşı eller arasında değiştirir.sonra yumruk şeklinde öne uzatır ve oyunu oynayacak kişilerin seçmesini bekler.Oyunu oynayacak kişiler kendi kriterlerince bi tarafı seçer.amaç taşlı eli seçmemektir.boş eli bulan ebe olmaktan kurtulur eğer taşlı eli bulan birden fazla ise tekrar taşlı eli seçenler arasında bu işlem tekrarlanır.neticede ebe bulunur.Ebe önce bisiklet tekerleği büyüklüğünde bir daire çizer.sonra bu dairenin 1 metre önünden düz bir çizgi çizer.ardından daha evvel bulunan 7 adet taşı üst üste dizer.Oyunu Oynayan diğer kişiler üst üste dizilen bu taşları cepheden gören bir yerde tek düzen halinde yan yana dururlar. Sırayla eldelik taşlarını üst üste ebe tarafından dizilen taş yığınını yık için var gücü ile fırlatırlar….Eğer taşları yıkabilirse hızla ebe taşları tekrar dizmeye taşı atan oyuncu ise ebe taşları yığmadan eldelik taşını alır ve hızla dizilen taşların önündeki çizgi(tehlike bilgesi) den çıkmaya çalışır.
Eğer çıkamadan ebe yıkılan taş yada taşları dizerse ve tehlike bölgesindeki oyuncuyu eliyle sobelerse sobelenen ebe olur.Eğer tüm oyuncular taşını fırlatmış ama yığını yıkamamış ise ebe tehlike bölgesine kimseyi geçirmemeye çalışır diğer tüm oyuncular ise sobelenmeden taşlarına temas etmeye çalışırlar.Sobelenmeden eldelik taşına temas eden oyuncu taşı bir ayağı ile diğer ayağını üzerine alıp havalandırır ve havada eli ile yakalarsa ebe tehlikesi olmadan karşıya geçer ve taşları yıkmak için tekrar fırlatır.eğer bu havalandırma işlemi olmadan taşını alıp hızla tehlike bölgesinden çıkamaz ise sobelenip ebe olur.Çıkabilirse taşları yıkmak için tekrar eldelik taşını yığına fırlatır ve bu şekilde oyun devam eder.
ÇELİK
2 kişi ile oynanır malzemeler ucu özenle sivriltilmiş ince çubuklardır.kalın olanlarına “zoburdan”denir.oyun alanı olarak kaba toprak,kum yığını yada hayvan tersi seçilir.
Birinci oyuncu elindeki çeliği oyun alanına saplamaya çalışır sert saplarsa problem yoktur ancak zayıf saplarsa yada saplayamaz ise ikinci oyuncu birinci oyuncunun çeliğine çeliğini temas ettirip saplarsa vede birinci oyuncunun çeliğinin ucu görünürse birinci oyuncunun çeliğini kazanmış olur ve hakimiyetine alır.Oyun bu şekilde devam eder amaç karşı oyuncunun çeliğini devirmektir.Ancak bu devirme işlemi gerçekleştiğinde deviren oyuncunun çeliği oyun alanına batmış vaziyette olmalıdır.
ÇALDIRGEÇ
Çaldırgeç oyunu 2 kişi ve katları oyuncular ile oynanır eğer 3kişi ve üç ün katı oyuncu var ise bir oyuncu tarafsız(Giren çıkan Olur).tarafsız oyuncu hakkını sırasıyla her iki taraf adına kullanır.Oyun için pırasa kalınlığında en az 30 cm uzunluğunda bir değnek ve parmak kalınlığında 10 ile 15 cm arasında en az 2 adet çubuk gerekir.Oyun alanı olarak yumruk şeklinde çukur kazılır. Herkese bir eş seçilir.Oyuncularda bir taraf yazı tura ile oyuna başlar önce küçük çubuklar çukura yerleştirilir çubuğun ucu ile toprak zemin arasında iki parmak mesafe kalması sağlanır kalın değnek ile çukurdaki çubuğun ucuna hafifçe dokunarak çubuğun havalanması sağlanır havalanan çubuğa kalın değnek ile vurulur ve çubuğun en uzağa gitmesi sağlanır.sonra yeni çubuk hazır pozisyonda çukura konulur be kalın değnek çukur ortada kalacak şekilde çukurun arkasına toprak zemin üzerine yatırılır ve çubuğu uzağa fırlatan kenara çekilip eşinin uzağa fırlattığı çubuğu atmasını bekler.Oyun eşi ise uzağa fırlatılan çubuğu çukurun başında yatay vaziyette duran kalın değneği vurmak için bu bölgeye fırlatır.amaç bu kalın çubuğu vurmak yada en yakınına bu çubuğu geri iade etmektir.eğer bu çubuğu kalın değneğe temas ettirebilrse çubuğu fırlatan sırasını kaybetder yerini diğer oyuncuya bırakır yada iki kişi oynuyor iseler kendisine sıra gelir eğer kalın değneği vuramaz ise çukur ile fırlatılan çubuk arasındaki mesafe ölçülür.bu mesafe kalın çubuğun 15 katı oluncaya kadar oyuna devam edilir.15 e kim önce ulaşmış ise milek(Mihenk) atılırOn beşe ulaşan aynı zamanda rakibinin o eldeki puanlarını sıfırlamış olur..Burada önemli olan mihengin(mileğin)neresi olduğunun tespitidir.Bu tespitten sonra kalın çubuğun 15 katına ulaşan kişi normal atıştan farklı olarak kalın değneği bacaklarının arasına sokarak atışı yapar.eğer ince çubuk mihenk noktasını geçmiş ise 1 geçmemiş ise yarım puan alır .Bu yerel ağızda sende bir var yarım var vs takılmalara konu olur.Hatta fark 3 ü geçmiş ise akşam kekik yağı ile geleceğim esprilerine (bunu ılıdağlı olup bu oyunu oynayan herkes anlar)konu olur.
DAİREDEN ÇIKARTMACA
Bu da Çaldırgeç oyununun bir çeşididir.Farklı olarak kuyu kazmak yerine 150cm çapında bir daire çizilir.İnce çubuk ucundan tutularak kalın değnekle uzağa fırlatılır.Mihenk ve diğer özellikler ile puanlama aynen çaldırgeç oyununda olduğu gibidir.(kekik yağı esprisi buradada geçerlidir)
CINGIIDAK
Bir denge merkezi üzerine konulan uzun kalas ile oynanır kalasın bir ucuna bir kişi diğer ucuna diğer kişi oturur.ağırlık kullanılır biri yerdeyken diğeri havaya kalkar, sonra kalkan iner.Cıngııdağa binenlerin birbirine yakın ağırlıklarda olması gerekir.
DUTMECİ
Dutmeci oyunu kondisyon ağırlıklı bir oyundur.Bir kiş kaçar diğerleri kaçanı yakalamaya çalışır.Herkes sırasıyla kaçar ve yakalanmaya çalışılır.
TESLİM
Teslim heyecan dolu bir organize örgütsel aksiyon filmi gibidir.Önce herkes kendine isim bulur en popüler isim Cüneyt arkındır.Oyun en az 6 kişi ile oynanır 3 erli iki gurup ellerinde su tabancası yada çubuktan tabanca ile karşı tarafı alt etmeye çalışır.Herkes gizlenir taraflar arasından kim kime önce cukşiyeeeeee derse o vurulmuş olup oyun dışı kalır.amaç karşı taraftaki herkesi en çevik şekilde cukşiyeeeeeeee diyerek oyun dışı bırakmaktır.Oyun Bu şekilde tekrarlanır ve oyuncu sayısı arttıkça oyun daha zevkli olur.
ALMAN FUTBOLU
En az 3 kiş ile tek kalede futbol topu ile oynanan bir oyundur.Bir kişi ebe olarak kaleye geçer diğer oyuncuların topa bir seferde yerde en fazla üç defa dokunma hakkı vardır.oyuncular topu direk kaleye vuramaz kaleye vurabilmek için topun diğer arkadaşı tarfından hava pası olarak verilmiş olması gerekir.Top Tekniğinin önemli olduğu bir oyundur.Normal şutla gol 1 puna vole 3 puan kafa 3 puana rövaşata 5 puana kabul edilir.11 golü yiyen kaleci oyundan diskalifiye olur.Topu yerden direk kaleye gönderen,3 defadan fazla yerede topla temas eden yada partner arkadaşından hava pası olarak aldığı topu kale dışına gönderen(aut) kaleye geçer.Bu şekilde oyuncular 11 golü atıp arkadaşlarını diskalifiye etmeye çalışır.son kalan 2 kişi 5 er penaltılık bir yarışma yapar bu yarışmada yenişmeolamazsa 1 er peneltı uzar en sonunda bir kişi oyunun galibi olur.
GABEÇ FÜTMECİ
Civarde yetişen mazı meşesinin meyvelerinden büyük olnına Tokuru küçük olanına ise Gıtmik denir.İkisine birden ise gabeç adı verilir.Oyun 2 kişi ile ve en az oyuncu başı 5 er gaceç ile oynanır.öncelikle oyun alanı temizlenir.oyun alanın hafif eğimli olmalıdır.üst taraftan eğime doğru oynanır.Oyun avuç içi açılıp orta parmağın toprağa teması hali oyun oynama pozisyonudur.Oyun pozisyonunda olan elin atar damar kısmana diğer elin işaret parmağı ile gabeç oyun pozisyonuna getirilir.işaret parmağı ileri itmek için değil yuvarlanmayı önlemek amaçlı gabecin önünde tutulur sonra işaret parmağ gabeci serbest bırakır ve gabeç hafif eğimli arazide yuvarlanıp bir yerde kalır.ikinci oyuncu aynı şekilde gabecini yuvarlar.Hangi oyuncu daha önce yuvarlanan gabeçlere yeni yuvarladığı gabece temas ettiririse bütün yuvarlanmış haldeki gabeçlere sahip olur.bu şekilde oyun devameder.seyircisi bol bir oyundur.
Gabeç Öne Geçirmece:Gabeç fütmecide olduğu gibi oyun pozisyonu alınır her seferde gabec eğimli arazide usulüne göre yuvarlanır.Gabeci en uzağa yuvarlaya bilen o ekde daha yakında kalan gabece sahip olur.Bu oyun taraflar istediği müddetçe bir tarafın gabeçleri tükeninceye kader sürer.
VURUŞ- KARIŞ OYUNU
Bilye(misket ile oynanır).en az 2 en çok 4 kişi ile oynanır.oyuncuların her biri 2 den çok bilyeye sahip olmalıdır.her oyuncu bir tane eldelik bilye seçer ve oyunu bu bilye ile oynar.karış(her oyuncunun baş parmak ucu ile serçe parmağı ucunu ifade eder) Herkes eldeliğini her hangi bir yöne atar.amaç oyunculardan birinin eldeliğine 1 karış yaklaşmak yada oyunculardan birinin eldeliğini kendi eldeği ile vurmaktır.Oyunda tktik ve teknik önemlidir.vuruş yada karış işlemi gerçekleştiğinde saldırı alan kişi saldıran kişiye 1 adet bilye vermek zorundadır.Oyun oyuncuların bilyeleri tüketilinceye kadar sürer.
DAİREDEN BİLYE ÇIKARTMACA
Oyun en az 2 kişi ile oynanır.Oyuncular 15 cm çapında bir daire çizer anlaşmaya göre 1,2 yada istenilen miktarda bilyeleri daire içine koyarlar sonra dairede 7 adım uzaklaşıp eldelik bilyeler ile dairedeki bilyeleri daire dışına çıkartmaya çalışırlar.Daire dışına bilye çıkaran oyuncu çıkardıklarına sahip olur ve hak daireden bilye çıkarttığı sürece diğer oyuncuya geçmez. Oyun bilyeler biticeye kadar sürer.
LASTİK TEKERLEK SÜRMECE
Eski çıkma araba lastikleri ile oynana bir oyundur.lastiklerin içine iki adet paspas sapı kalınlığında 1 metre uzunlupunda düzgün değnek yerleştirirlir.Kaymayı sağlaması için ise tekerleğin içine biraz su konulur.Sonra değnekler ileri itilir ve tekerlek hareket ettirilir bu şekilde hedefe doğru yarış yapılır.hedefe önce varan yarışı kazanır.Bu bir nevi ilkel rallidir.
TEL ARABA OYUNU
Bu oyun için öncelikle telden araba yapaılması gerekir.Malzeme olarak Kargı(Bambu),İncir ağacı odunu,inşaat teli kullanılır genelde bu teller ılıdağ köyü çocuklarınca saman paketlerinden tedarik edilir.Önce kafi miktarda tel çevire çevire örülür.sonra araba şekilinde yanlık ,üslükve altlık yapılır.bunlar ince tellerele monte edilerek.ortaya bir araba çıkar.sonra Tekerlek tedarik etmeye gelir tekerlekler uslune uygun ılarak az kurumuş incir ağacı odunlarından testere ile kesilir ve çivi ile birlikte altlığa sonrada kargı ucuna monte edilen yuvarlak tel ile birbirine monte edilir.Kargının diğer ucuna telden daire şeklinde direksiyon yapılır.Ardından eski yünler ile güzelce süslenir beton bir zeminde doyasıya oynanır.Araba seyir halinde iken ağız ile de “kır kır kı”r yada” buuuğm” gibi sesler çıkartarak yada arada “dıt dıt “diyerek oyuna motivasyon sağlanır.
GAZOZ KAPAĞI ALTINDAN TAŞ BULMACA
Bu oyun dört kişi ile oynanır bir kisi bas olur 3 kisi yarısır. Oyun için en az 6 adet gazoz kapağı ve Mercimek büyüklüğünde bir taş gerekmektedir.Gazoz kapakları düz bir zemine kapatılır herkesin bakışları önünde taş birisinin altına konulur sonra hızla karıştırılır seyredenlerin motivasyonunun kaybolduğu inanıldığında
Sırayla oyun oynayanların birer tercih yapması istenir ve bu tercihler taş bulununca yeni kapak karışımı yapılır.ilk tercihte taşın bulunması şarttır bulan kişi 1 puan kazanır 10 puanı alan oyunun galibi olur ve baş olur.
KALPAZANLIK OYUNU
Bu oyun normal evcilik oyununun erkek versiyonudur.kişiler normal yaşamda gözlemledikleri ve örneklem aldıkları rolü seçerler kimisi celep,kimisi şöför,kimisi tüccar ..vs olur.Daha sonra gazete kağıtlarından yada sigara paketinin iç folyosundan(barak) para şeklinde kağıt keserler.sonrada bunu örneklem aldıkları rolleri kullanarak minyatür dünyada gerçekmiş gibi piyasada döndürürler.Bu oyun bir şekilde çocukların sosyalleşmesini sağlar.
DEĞNEK AT
Bilindiği gibi Türk Töresinde ata binme çocuk yaşta öğrenilir.Ilıdağ köyünün çocuklarıda daha yürümeye başlar başlamaz bu geleneğin anaokulu olan bu oyun için buldukları düz paspas sapı uzunluğunda ve kalınlığında bir değneğe ip bağlayarak zar zor anlaşılan konuşması içerisinde Net Olarak“cıgıdık cıgıdık”, “Deh”, “cık cık cık cıık” “hayyihhhhiihihi”gibi sesleri çıkararak kendi güçleri doğrultusunda bu çubuk atları sanki gerçekmişcesine sokak sokak dolastırırlar,binerler ve koştururlar.Bu esnada tahtadan yada değnekten kılıçlar ile muharebe yapmayıda ihmal etmezler denilebilirki bu oyun Yörük Türkmen çocuklarının ilk oyunudur.Ilıdağda çocukluğu geçipte bu oyunu oynamayan kişi yoktur.Zaten ılıdağ köyü Çocukları ilkokula başlar başlamaz iyi şekilde bineğe binebilecek hale gelirler.
EBİCİK
Ebicik oyunu en az 3 kişi ile oynanır.Bu oyununda bir kişi ebe olur.Diğerleri ise kaçar.Ebe kaçan kişileri eli ile hafifçe vurup “ebicik” der ve vurulan kişi ebe olur.Oyun bu şekilde devam eder.
HELİM
Helim oyunu 2 kişi ile oynanır .Kişiler düello yapacakmış gibi sırt sırta döner ve birbirinden 10 adım uzaklaşır.Sonra her iki kişi kafasını arkasına döndürüp yüz yüze geldiği anda Helim der. Yüz yüze gelindiğinde kim daha önce helim derse o 1 puan alır oyun bu şekilde devam eder.Bu oyunda çeviklik ön plandadır.
ARAP DAMI ÇIK ÇIK ÇIK
Bu oyun için yığın halinde nemli inşaat kumu(Gayır) gerekmektedir.Önce bu kumda avuç içi sığacak kadar yuva yapılır sonra diğer el ile bu yuva yapılıp yuvaya yerleştirilen eli hiç kıpırdatmadan yavaş yavaş diğer el ile kum yığılıp pekiştirilir.ve pekiştirme işlemi esnasında “Arap damı Çık Çık Çık “denilir. Kumun altında kalan el yavaş yavaş hareket ettirilerek dışarıya çıkartılır.Amaç en büyük ve düzgün tüneli açabilmektir.İnşaat kumu sahipleri bu oyunu pek sevmeseler de çocuklar yeni yığılmış nemli inşaat kumunu görünce dayanamayıp mutlaka bu oyunu oynarlar.
UŞGUĞDAK
Modern anlamda hamağın ilkel halidir. En az 5 er metre uzunluğunda 2 ayrı ip gerekir.Önce ipleri bağlamak içi karşılıklı simetrik dal yada uygun yer bulunur sonra gevşek şekilde her iki ip simetrik olan her iki tarafa hafif gevşekçe bağlanır.iki ip arası bağlantıyı kurmak için ince ve geniş bir ev minderi gerekmektedir.bu minder ile ipler arası bağlantı sağlam şekilde kuruldukduktan sonra içine oturulur yada yatılır.sallayan kişi salladıkça “uşguuudak uşguudak “der.Keyifli bir oyundur.
TOP SEKTİRMECE
Bu iş için bir tane havalı top gerekir.Oyun en az iki kişi ile oynanır.Oyunda topu yere düşürmeden ayağını üstünde en çok sektiren birinci olur.
AĞAÇTA KARA TAVUK
Çok eğlenceli bir oyundur.Oyun tesadüfen herhangi bi yerden geçerken tesdadüfen ağaçta bir çocuk görülmesi ile başlar.Çocuğu ilk gören Ağaçta gara tooovuk deyip çocuğu korkutmak için ağacı taşlar bunu gören diğer çocuklarda taşlamaya başlar.Taş Bilinçil olarak direkt çocuğa değil ağaç dallarına atılır. Ağaçtaki çocuk sıkılıp bükülse de yapacağı tek şey bulunduğu yerden yere atlamaktır.Bir yerde normal şartlarda ağaçtan atlayamayacak olan kişiyi zorla atlamaya zorlamak ve bu korkusunu yenmeye yardımcı olmaktır.Zaten atlayınca taşlayanlar ortalıktan toz olurlar dolayısıyla bu oyun daha önce bahsedilen dutmeci oyununa döner.Bazı ağaçta kara tavuk oyunları kavga ile sonuçlansa da genelde tatlılıkla biter.Bu oyun çocukların ağaç üzerinde her an tetikte ve atik olmalarını sağlar.
Bu bölüm Mahmut Oflaz tarafından hazırlanmıştır
